Istanbul, o se aai mauoa i le tala faasolopito ma le eseesega, o loo mitamita i se fausaga tulaga ese o le faitau aofaʻi o tagata e aafia i lotu eseese. I totonu o lenei tusiga, matou te suʻesuʻeina le faitau aofaʻi o Istanbul e ala i lotu ma faʻalapotopotoga faʻalelotu a le taulaga, e taulaʻi atu i faʻatuatuaga sili ma lo latou taua faʻasolopito, faʻapea foʻi ma aʻafiaga mo agafesootai ma aganuu i lenei mita malosi.

Istanbul Population by Religion: Talafaasolopito Fa'asolopito ma Fa'alapotopotoga Fa'alelotu
Istanbul, lea na taʻua muamua o Byzantium ma mulimuli ane Constantinople, o loʻo i ai se faʻailoga tele o faʻalapotopotoga faʻalelotu na faʻatupulaia tele i le tele o seneturi.
Na faavaeina e tagata Eleni, na avea le aai ma nofoaga autu o le faa-Kerisiano, aemaise lava ina ua avea e le Emeperoa Konesetatino ma laumua o le Emepaea o Byzantine i le 330 TA. Ina ua maeʻa le faatoilaloina o Ottoman i le 1453, na suia ai Istanbul i se aai sili ona toatele Mosalemi, ma avea ma fatu o le lalolagi Isalama.
I le tala faasolopito, o Mosalemi, Kerisiano, ma Iutaia sa nonofo faatasi i le lotogatasi, aemaise lava i lalo o le pulega a Ottoman, lea na taliaina se auala eseese e ala i le millet system. O lenei mea na faʻatagaina ai le tutoʻatasi faʻalelotu i totonu o latou nuʻu, faʻaleleia se sosaiete faʻalapotopotoga olaola.
O lenei vaaiga lautele o le faitau aofaʻi o Istanbul e ala i tapuaiga o loʻo faʻamamafaina ai le tele o measina faʻalelotu e faʻaalia ai le agafesootai a le taulaga.
O mea taua na tutupu fa'asolopito, e pei o le pa'ū o Constantinople, na fa'ailogaina ai se suiga tele i le pule ma le pule fa'alelotu, ma fa'aavanoaina ai le ala mo le ta'uta'ua o Isalama. A'o fa'alauteleina ma fa'aolaola le 'a'ai, sa tumau pea lona natura fa'ale-aganu'u, fa'atasi ai ma fa'alapotopotoga fa'alelotu 'ese'ese o lo'o a'afia ai le aganuu ma agafesootai o Istanbul. I aso nei, e ui o le tele o tagata Mosalemi e sili ona faʻatusalia le faʻasinomaga o le aai, o le i ai o tagata Kerisiano faʻasolopito ma Iutaia o loʻo tumau pea lona talatuu eseese, o loʻo vaseina ai le tala faʻasolopito tulaga ese a Istanbul.
Isalama: Le Faatuatuaga Pulea
O le faatosinaga a Islama e iloagofie i le fausaga o le aai, faatasi ai ma faletapuai tetele e pei o le Sultan Ahmed Mosque ma Hagia Sophia e fai ma faailoga o le faatuatua ma ausia faatufugaga. O nei fausaga e le gata e fai ma nofoaga o tapuaiga ae faapea foi ma nofoaga tutotonu e fai ai sauniga faaleaganuu ma faatasiga. Mosques, faʻaalia e latou minarets mataʻina ma calligraphy lavelave, o nofoaga autu o le olaga i aso uma, faʻaleleia se lagona o le faʻalapotopotoga ma le auai i tagata talitonu.
O faiga masani i aso uma, e pei o le auai i tatalo Aso Faraile poʻo le auai i faʻasalalauga lautele i le taimi o Ramadan, o loʻo faʻaalia atili ai le taua o le faʻa-Islam i le faʻatulagaina o le faʻalapotopotoga lautele o Istanbul. O le faʻamanatuina o aso malolo faʻalelotu, faʻailogaina i faʻafiafiaga lautele ma faʻatasiga, e faʻamalosia ai le taua o le faʻatuatua i olaga o tagata o Istanbul, faʻapipiʻi loloto i totonu o le lalaga faʻaleaganuʻu olaola a le taulaga.
Kerisiano ma Isi Fa'atuatuaga
O le toʻaitiiti Kerisiano o Istanbul o loʻo i ai se sao taua i le tele o mea faʻapitoa a le taulaga o eseesega faʻalelotu. O le tele o sui o le Greek Orthodox ma Armenian Apostolic community, o nei vaega e aʻa mai i seneturi ua mavae. O le Ekalesia Orthodox Eleni, e totonugalemu i le Ecumenical Patriarchate o Constantinople, o loʻo tumau pea le faʻailoga o le Kerisiano Orthodox i Sasaʻe. Ua feagai le alalafaga ma luitau tetele, e aofia ai le paʻu o le faitau aofaʻi ona o femalagaiga ma feeseeseaiga faaupufai, ae o loʻo faʻaauau pea ona saofagā i le aganuu a Istanbul e ala i ana falesa iloga, aʻoga, ma tu ma aga olaola.
O le Armenian Apostolic Church, o se tasi o lotu Kerisiano tuai, o loo umia foi se tulaga taua nofoaga i Istanbul fanua fa'alelotu. E tele le sao o tagata Armenia i faatufugaga ma pisinisi, faatasi ai ma a latou ekalesia, e pei o le Surp Takavor mataʻina, e avea ma faailoga faaleaganuu.
I tua atu o nei alalafaga sili, Istanbul o le fale o vaega laiti, e aofia ai tagata Iutaia ma lotu Porotesano eseese, lea e masani ona faʻatautaia se mafutaga lavelave ma se aganuu faʻa-Muslim. O le fa'alelalolagi i Istanbul fa'aonaponei e a'afia ai nei tagata la'ititi, lu'iina a latou faiga a'o fa'atupuina se ola fa'atasi tulaga ese e fa'atusa ai le fa'asinomaga o le taulaga. Fa'atasi ai ma pulega fa'alelalolagi, o lo'o fa'atautaia e nei nu'u lo latou fa'atuatuaga e fa'atatau i se si'osi'omaga fa'aonaponei fa'aonaponei fa'aonaponei.
A'afiaga ole Eseesega Fa'alelotu ile Sosaiete
O le tele o mea faʻapitoa a Istanbul o faʻalapotopotoga faʻalelotu e matua aʻafia ai lona tulaga lautele ma le faʻaogaina o taulaga. O le to'atele o tagata Mosalemi, lea e tusa ma le 98% o tagata o lo'o nonofo i le taulaga, o lo'o nonofo fa'atasi ma fa'alapotopotoga fa'aKerisiano ma Iutaia, ma fa'atupuina ai se feso'ota'iga fa'ale-agafesootai lavelave. O lenei eseesega e fausia ai sootaga vavalalata, faʻaleleia avanoa mo talanoaga ma fefaʻatauaʻiga faʻale-aganuʻu e ala i tausamiga eseese, e pei o le Istanbul Biennial, e faʻamanatuina ai faʻaaliga faalelalolagi ma faʻalelotu.
Peitaʻi, e iai foʻi luʻi tulaga ese i le aofaʻi o tagata tapuaʻi o le aai. O nisi taimi e tula'i mai ai fe'ese'esea'iga i le va o tu ma aga fa'alelotu fa'alelotu ma ta'iala o pulega fa'alelalolagi, aemaise lava i nofoaga faitele ma fa'aaliga fa'alelotu. Mo se fa'ata'ita'iga, o galuega a faletapuai ma sauniga lotu e masani ona tauva mo le va'aia ma le avanoa, e mafua ai fe'ese'esea'iga i fuafuaga i le taulaga.
E ui lava i nei lu'itau, o le tele o laufanua fa'alelotu o le taulaga e fa'alauiloa faiga fa'alaua'itele e fa'atatau i sini fa'asoa fa'aagafesootai, e pei o a'oa'oga ma le alofa. O le gafatia mo le galulue faʻatasi i faʻatuatuaga o loʻo tumau pea o se malosiaga mamana mo le lotogatasi, faʻataʻitaʻia e talanoaga faʻalelotu e faʻaleleia ai le faapalepale. O le mea lea, o faʻalapotopotoga faʻalelotu a Istanbul, e ui ina lavelave, o loʻo ofoina atu uma faʻalavelave ma avanoa mo se sosaiete sili atu ona fealofani ma faʻatasi.
faaiuga
I le faaiuga, o le faitau aofaʻi o Istanbul o loʻo atagia mai ai se lavelave lavelave o talitonuga faʻalelotu, e masani ona pulea e Islama. O le malamalama i nei fa'asologa o tagata e le gata ina fa'amalamalamaina ai measina fa'ale-aganu'u a Istanbul ae fa'ailoa ai fo'i talanoaga e uiga i fegalegaleaiga fa'aagafesootai ma le fa'atupuina o le fa'asinomaga o le taulaga o se ipu fa'afefeteina o tu ma fa'atuatuaga.