Le tula'i mai o le Malo o Ottoman

O le tula'i mai o le Malo o Ottoman mai le au tau maualalo tuaoi i le faaiuga o le seneturi lona 13 e oo atu i taitai o se malo tele i le ogatotonu o le seneturi lona 16 o se tala o le naunautai, fuafuaga, ma suiga na suia ai le faafanua o le lalolagi.

I le tele o seneturi ma konetineta, o lenei emepaea sa i ai i le talafaasolopito sili ona umi ma sili ona faatosina. Sa amata o se mea itiiti Anatolia beylik ma tuputupu aʻe i se tulaga tele, tele ituaiga, ma le tele o tapuaiga.

E tolu konetineta-Europe, Asia, ma Aferika—ta'itasi e tu'uina atu fa'atonuga fa'atonutonu i luga o auala taua o fefa'ataua'iga, fefa'ataua'iga fa'aleaganu'u, ma fa'aupuga fa'apolokiki.

O lenei tula'i mai le le manino i le pule, o se vaitaimi na toe fa'afo'isia auala fa'aitulagi ma le lalolagi atoa, fa'ailoga, ma fefa'ataua'iga fa'aleaganu'u i le va o le fa'ai'uga o le 13th ma le ogatotonu o le 16th seneturi, na fa'atulagaina e ala i ta'ita'iga ta'iala, fa'afouga a le militeri, ma le fetuutuuna'i.

Amataga i Anatolia (Fa'ai'uga o le 13 Century)

Faavae o le Ottoman Beylik

Faavae o le Ottoman Beylik - Tulai mai le Malo o Ottoman
Ata mai le Linda Gerbec on Unsplash

O le malo o Ottoman na faavaeina e Osman I pe tusa o le 1299 i le itu i matu sisifo o Anatolia, latalata i le tuaoi o Byzantine. O Osman, o se taʻitaʻi o ituaiga o Turkic, na taumafai e faʻamalosia lona malosi e ala i le tuufaatasia o aiga i lalo o lana taʻitaʻiga.

Si'osi'omaga Geopolitical

O lenei taimi faʻavae na faʻailogaina ai le vaega muamua i le tulaʻi mai o le Malo o Ottoman.

I le taimi lea, o le Seljuk Sultanate o Rum na paʻu ona o osofaʻiga a Mongol ma feteʻenaʻiga i totonu, aʻo faʻavaivaia le Malo o Byzantine i seneturi o taua ma feeseeseaiga lautele. O lenei tulaga le mautu na maua ai avanoa mo malosiaga faʻaalia.

Ta'iala mo le Fa'alauteleina

O Osman ma ona sui na faʻalauteleina ma le poto lo latou teritori e ala i le tipiloma-faia o fesoʻotaʻiga ma tagata tuaoi-beyliks-ma taua, faʻatatau i taulaga ma olo taua. O le va'aiga fa'apolokiki o le itulagi na mafai ai ona latou fa'ailoa fa'avavevave.

Uluai Teritori Manua

Uluai Fa'aitumalo Manuia - Tu'u a'e o le Malo o Ottoman
Ata mai le Julien Goettelmann on Unsplash

O uluaʻi faʻatoʻilalo na aofia ai nofoaga autu i le itu i matu sisifo o Anatolia, lea na maua ai punaoa, tagata faigaluega, ma le loloto o fuafuaga. O nei uluai manumalo na faataatia ai le faavae mo le faalauteleina i le lumanai i Europa ma tua atu. O nei manumalo o ni mea taua tele i le tulai mai o le Malo o Ottoman.

Fa'alautele atu i Balkans (Seneturi 14)

Taitaiga o Orhan (1324–1362)

O le nofoaiga a Orhan na faailogaina ai le tele o tupe maua a le teritori, e aofia ai le pueina o Bursa i le 1326, lea na avea ma uluai laumua o Ottoman ma se nofoaga autu mo pulega ma pisinisi.

Uluai Fa'alautele Europa

I lalo o le Murad I, o le au Ottomans na latou sopoia atu i Europa e ala i le Gallipoli Peninsula, ma faʻateleina feteʻenaʻiga i totonu i totonu o setete o Balkan e faʻamautu le teritori ma faatosinaga.

Manumalo Autu i Balkans

E ala i se faasologa o tauiviga, na faatoilaloina ai e le Ottomans Serbian, Bulgarian, ma isi vaega faaitulagi, ma tuufaatasia ai lo latou pulea. O nei manumalo na tatalaina ai le ala mo le loloto o le ulu atu i Europa. Ta'itasi o

o nei manumalo na faia se sao taua i le tulaʻi mai o le Malo o Ottoman.

Taua o Kosovo (1389)

O le Taua a Kosovo o se taimi taua, faʻamalosia le auai o Ottoman i le Balkans. E ui na fasiotia Sultan Murad I i le taimi o le taua, ae o le taunuuga na mautinoa ai le faaauauina o le pulega a Ottoman i le itulagi ma faavaivaia ai le tetee atu mo le tele o tausaga. O lenei suiga na taua tele i le tulaʻi mai o le Malo o Ottoman.

Le faatoilaloina o Constantinople (1453)

Sauniuniga ma Fuafuaga

Masalo o le mea sili ona taua i le talafaasolopito o Ottoman, o le faatoilaloina o Constantinople e Mehmed II (Mehmed the Conqueror) i le 1453 o le taualuga lea o fuafuaga ma'oti. Na faamalosia e Mehmed le neivi, fausia le olo tele o Fale puipui o Rumeli e pulea le Bosporus, ma faʻapotopotoina se tasi o autau sili ona tele o le vaitau.

Siege and Tactics

Na amata le osofaʻiga ia Aperila 1453, faʻatasi ai ma le au Ottomans o loʻo faʻaaogaina auupega faʻapitoa, e aofia ai fana tetele e mafai ona talepeina Pa Theodosian anamua. O poloka o le sami na motusia ai sapalai, ma o osofaiga faifai pea na faavaivaia ai le au puipui o le aai.

Pau o le Aai

I le aso 29 o Me, 1453, ina ua mavae le 53 aso o le osofaʻiga, na talepeina e le au Ottoman pa puipui, ma faʻaumatia ai le Emepaea o Byzantine ma faoa le aai. O le suiga o Constantinople i Istanbul na faailogaina ai se vaitau fou mo Ottomans.

Taua o le Manumalo

O lenei manumalo e le gata na maua ai e le au Ottomans le puleaina o se fefaʻatauaʻiga faʻapitoa ma faʻaleaganuʻu, ae na faʻamalosia ai foi lo latou tulaga o se malosiaga tele e fesoʻotaʻi ai Europa ma Asia. Na faʻatusalia le suiga mai le vavau i le amataga o geopolitics faʻaonaponei ma faʻavae Istanbul o le fatu o le malo.

Malosiaga Militeri ma Pulega

Fa'alapotopotoga Fa'afitafita

O le tulaʻi mai o le au Ottomans na lagolagoina e se faiga faʻafitafita maualuga. O lona totonugalemu o le tino maualuga o Janissary - o fitafita fitafita na faʻafaigaluegaina e ala i le devshirme system mai faʻalapotopotoga Kerisiano, aʻoaʻoina ma le malosi, ma faamaoni tuusaʻo i le sultan.

Fa'aaogaina o Tekonolosi Fa'afitafita Maualuga

O 'au a Ottoman na fa'apipi'iina a'upega fa'ato'aga, fa'alavelave fa'alavelave, ma le malosi o le va'a i le amataga, ma tu'uina atu ai ia i latou le fa'ailoga i le tele o fili fa'aitulagi. O a latou fa'atonuga fa'apulepulega ma togafiti fou na saofagā i fa'amanuiaga i malae.

Fa'atonuga Fa'atonu

O se pulega fetuutuuna'i na mafai ai ona tu'ufa'atasia tagata ma lotu eseese i totonu o teritori o le malo. O pulega faʻalotoifale e masani ona tumau i lima o taʻitaʻi faʻaitulagi, i lalo o le vaavaaiga a Ottoman.

O le Millet System

O le faiga o saito na maua ai e tagata lotu—e pei o Kerisiano Orthodox, Armenia, ma Iutaia—se tikeri o le pule tutoʻatasi i mataupu faaletulafono, lotu, ma aʻoaʻoga. O lenei faatulagaga na faʻaleleia ai le faʻamaoni i le va o tagata faʻatoʻilaloina ma faʻaitiitia ai le tetee.

Paleni o le Pulega Tutotonu ma le Pule Tutoatasi

E ala i le faapaleniina o le pulega tutotonu malosi ma le faʻaaloalo i tu ma aga faʻapitonuʻu, na faʻamautu ai e le au Ottomans le mautu ma faʻamautinoa lelei le aoina o lafoga, faʻafaigaluegaina o le militeri, ma le vafealoaloai i lo latou malo tele.

Maualuluga o le Malosi i lalo o Suleiman the Magnificent (16th Century)

Teritori Zenith

E oo atu i le ogatotonu o le seneturi lona 16, i lalo o le pulega a Sultan Suleiman le Matagofie, na oo atu ai le Malo o Ottoman i lona tulaga sili ona teritori, e amata mai Hanikeri i le Fagaloa o Peresia, ma mai Aferika i Matu i le Penisula Arapi.

Fa'ato'ilaloina o le Ami

Na taʻitaʻia e Suleiman ni taumafaiga manuia i Europa, na pueina Belgrade (1521), manumalo i le Taua o Mohács (1526), ma agai i luma loloto i Hanikeri. I sasaʻe, na ia mauaina ai le manumalo faasaga i Safavids, ae o ana vaegaau na pulea le Metitirani, Sami Ulaula, ma le Fagaloa o Peresia.

Toefuataiga Tulafono ma Pulega

Toefuataiga Tulafono ma Pulega – Tulai mai le Malo o Ottoman
Ata mai le Hacı Elmas on Unsplash

Ua ta'ua o le “Kanuni” (le Faitulafono), na toe fa'atulagaina e Suleiman ma fa'amaopoopo tulafono e fa'amaopoopo ai le Fa'a-Islama ma tu ma aga masani. O nei toefuata'iga na fa'amalosia ai le fa'amasinoga tonu, fa'atotonugalemu pulega, ma fa'aleleia pulega.

Fa'ata'oto ma Aganu'u Flourishing

Fa'ata'oto ma Aganu'u Flourishing - Tu'uga o le Malo o Ottoman
Ata mai le Enes Doğan on Unsplash

I lalo o lana lagolago, na maua ai e le malo se vaitau auro o le tusiata fale, faatasi ai ma galuega tetele na faia e taʻutaʻua tusiata pei o le Tusiata fale Sinan, Davud Agha, ma Mehmed Agha.

O galuega sili a Sinana, e aofia ai le Süleymaniye Mosque ma le Selimiye Mosque, fa'aalia le malamalama fa'ainisinia ma le fa'alelei lelei.

Na fesoasoani Davud Agha i galuega tetele a le maota ma le faletapuai, ma tuʻu ai lona faʻailoga i luga o le lagi.

Mehmed Agha ua faʻamanatuina mo le mamanuina o le faʻailoga Mosque Lanumoana, o se faailoga o le matagofie o le fausaga o Istanbul.

I lenei vaitau, o faatufugaga, tusitusiga, ma galuega taulima na olaola, e atagia mai ai se tuufaatasiga o faatosinaga faaleaganuu eseese ma faʻamalosia le talatuu faufale a le malo.

talatuu

Talatuu – Tulai mai le Malo o Ottoman
Ata mai le Linus Mimietz on Unsplash

O le nofoaiga a Suleiman na tuua ai se talatuu tumau o le malosi faamiliteli, faamaoni faaletulafono, ma ausia faaleaganuu. O ana taumafaiga faafitafita e le gata na puipuia ai teritori tetele ae na mautinoa ai foi le puleaina o auala taua o fefaatauaiga. O ana suiga faaletulafono na mamanuina ai pulega a le malo mo augatupulaga.

O lana lagolago fa'ale-aganu'u na fa'atupuina ai se talatuu fa'ata'ita'i ma faufale e tumau i fa'ailoga e pei o le Süleymaniye Mosque. O lenei vaitau na faailogaina ai le tumutumu o Ottoman pulega fa'apolokiki ma fa'aleaganu'u fa'aleaganu'u, e fai ma fa'ata'ita'iga o le mamalu o le malo i le amataga o le lalolagi fa'aonaponei.

iʻuga

O le tulaʻi mai o le Malo o Ottoman e le o se mea faʻafuaseʻi ae o se faʻagasologa faʻasolosolo e fausia i luga o le faʻalauteleina o fuafuaga, faiga faʻapolokiki, ma le faʻaogaina o aganuu. Mai lona amataga tauagafau i Anatolia, na tupu aʻe ma avea ma se malo malosi e aʻafia ai le ala o le talafaasolopito mo le sili atu i le ono seneturi.

O lenei tulaga mata'ina le tula'i mai o le Malo o Ottoman o lo'o fa'aalia ai le fa'aalia o le va'ai, maufetuuna'i, ma le fetuutuuna'i e mafai ona liua ai se tamai tuaoi beylik i se malo o le lalolagi; malamalama i le tulaʻi mai o le Malo o Ottoman e ofoina atu lesona le tumau i le taʻitaʻiga ma le faʻatupulaia o fuafuaga

Mulimuli ane, o le tulaʻi mai o le Malo o Ottoman e tu o se tasi o suiga faʻapolokiki sili ona ofoofogia o le talafaasolopito. Mo le au tusitala faasolopito ma tagata fiafia, o le tulaʻi mai o le Malo o Ottoman o loʻo tumau pea se faʻamatalaga malosi o suiga. O le taua tumau o le tulai mai o le Malo o Ottoman e le mafai ona soona fai.A o tatou sailia le tulai mai o le Malo o Ottoman, tatou te molimauina le ala na suia ai se pulega tauagafau e avea ma malosiaga o le lalolagi.

Fa’ai’uga – Tu’u a’e o le Malo o Ottoman
Ata mai le Ricardo Gomez Angel on Unsplash

Tuua se Faamatalaga